Voetbalstory "Een jochie van 17"

Johan Cruijff terug bij Ajax. Het wordt breed uitgemeten in de media. Zijn debuut in het eerste elftal van Ajax gaat bijna ongemerkt voorbij. Dat gebeurt op 15 november 1964 in Groningen, tegen GVAV, het huidige FC Groningen. Op dat moment staat Ajax ongekend laag op de ranglijst en moet het alle zeilen bijzetten om in degradatie te ontlopen. Ook in Groningen wordt verloren: 3-1. Volgens het verslag in Sport en Sportwereld scoren Van Tilburg, Fransen en Alma voor GVAV waarna ‘ debutant De Kruyff (!) de eindstand op 3-1 bepaalde’.

Een van de spelers bij GVAV is Martin Koeman, de vader van Erwin en Ronald. Koeman sr. krijgt bij de wedstrijdbespreking van zijn trainer te horen dat Ajax een junior heeft meegenomen waarvan hij de naam niet kent. Veertien maanden eerder, 23 september 1963, wordt de naam van Cruijff voor het eerst vermeld in een verslag. De Sportkroniek schrijft over de jeugdwedstrijd Fortuna’54 – Ajax 1-4 het volgende: ‘De pas zestien geworden Cruif (!) maakte er tenslotte 1-4  van.’ Op dat moment heeft Cruijff zijn eerste contract op zak. Hij traint mee met het eerste elftal. ,,We hebben een jochie van 17 rondlopen die ons vertelt wat we moeten doen,’’ laat international Henk Groot weten aan Herman Kuiphof. ,,Geven jullie hem dan geen draai om de oren?’’ informeert de journalist. ,,Hij heeft steeds gelijk,’’ luidt het antwoord van Groot.

Wanneer Cruijff in november 1964 zijn opwachting maakt in Ajax 1 stelt het Nederlandse voetbal niet veel voor. Feyenoord is in 1963 wel doorgedrongen tot de halve finale van EC1, maar dat is een positieve uitzondering. Bovendien is er de nodige twijfel over de spelstijl van de Rotterdammers. De Belgische krant Sportleven noemt Feyenoord ‘een pak rugbyspelers’. Op 30 oktober 1963 verliest het Nederlands elftal nog met 2-1 van Luxemburg.

Na zijn debuut bij Ajax is Cruijff nog geen basisspeler. Ajax blijft wel sukkelen. In De Kuip worden de Amsterdammers (zonder Cruijff) met 9-4 ingemaakt door Feyenoord, dat in die tijd nog Feijenoord heet. Het Vrije Volk heeft als kop boven het verslag ‘Feijenoord veegt vloer aan met Ajax-defensie’. Het doelpuntenfestival kent ook een koningsschutter: Hans Venneker, die vijfmaal doel treft.

Na de winterstop staat Ajax vijfde van onderen met zeven punten voorsprong op Sittardia en NAC, maar wel met twee wedstrijden meer gespeeld. Dan vertrekt Buckingham om manager te worden bij Fulham. De nieuwe trainer heet Rinus Michels. Hij debuteert op 25 januari 1965 in De Meer tegen MVV met een 9-3 overwinning en in dat duel wordt ook Cruijff opgesteld. De jeugdspeler scoort tweemaal. Ajax moet zich tenslotte veilig spelen tegen PSV dat op de vierde plaats staat. Ajax wint met 5-0 en Cruijff  scoort eenmaal. Feyenoord wordt kampioen. Ajax eindigt als vijftiende. Een seizoen later speelt Cruijff zich in de basis en pakt Ajax de titel.

Met dank aan Piet Kroon (free-lance verslaggever)